Wat is Transactionele Analyse

De Transactionele Analyse is een theorie over persoonlijkheid, communicatie en verandering, ontwikkeld in de jaren 1950-1960. Grondlegger van de Transactionele Analyse is de van oorsprong Canadese psychiater Eric Berne (1910-1970).
In de Transactionele Analyse wordt de nadruk gelegd op de communicatie tussen mensen onderling (Transacties en Spelen). Van daar uit wordt het verband gelegd met de interne wereld van de persoon (Egotoestanden en Script) en met de externe wereld, zoals een organisatie, een team of het gezin waar de persoon deel van uitmaakt.

kruistransactie		complementaire (of paralelle) transactie

Eric Berne schreef een beroemd geworden boek : Games people play, in het Nederlands vertaald als: Mens erger je niet. Een game is een mechanisme, ook wel een spel genaamd. Dit klinkt aangenamer dan het is want een spel is een manier van doen waarmee we ons zelf en anderen voorspelbaar houden, verandering tegengaan en een goede samenwerking belemmeren. Sociaal gezien gedragen we ons acceptabel maar tegelijkertijd speelt er onder de tafel nog een verborgen, dubbele boodschap mee. Het spel eindigt meestal met een voor alle betrokkenen vertrouwd, doch zeer negatief gevoel.

Een voorbeeld uit het dagelijks leven:

Vrouw zegt tegen haar man, die vermoeid van zijn werk thuiskomt: “Kan jij nou niet eens een keertje straks afwassen en de keuken opruimen, ik ben al de hele dag in huis en met de kinderen bezig geweest.”
Zuchtend en morrend zet manlief zich aan de afwas, maar, in plaats van op de bank te gaan zitten met de krant, komt zijn vrouw al snel de keuken binnen en heeft allemaal commentaar op hoe hij afwast, de vaat in het rek zet, tot haar man het beu is, boos de afwaskwast in het water gooit en zegt: “Bekijk jij het maar met je afwas.” Zie je wel, denkt zijn vrouw, vraag ik je eens een keer om te helpen en dan maak je er zo’n puinhoop van dat ik het nog beter zelf kan doen….

Een spel is herkenbaar aan drie rollen, de Aanklager (je doet het niet goed, en: bekijk jij het maar), de Redder (ik zal je wel helpen met die afwas) en het Slachtoffer (vraag ik eens een keer hulp en dan werkt het niet, en: ik doe het ook nooit goed), die samen de dramadriehoek genoemd worden.

Onderwerpen waar de TA zich mee bezig houdt.

• hoe Spelen te herkennen, te doorbreken en te transformeren in een open communicatie zonder dubbele bodem?
• hoe een productieve samenwerking waarbij verandering en vernieuwing mogelijk is, tot stand te brengen?

Hiervoor zijn nodig:

• Protectie (in plaats van Aanklagen)
• grenzen stellen en bescherming bieden
• Potentie (in plaats van Slachtoffer zijn)
• je kracht en vitaliteit gebruiken Permissie (in plaats van Redden)
• toestemming, zorgzaamheid

Drie basis vaardigheden van een Transactioneel Analyst die samen een andere driehoek vormen waardoor professionele en persoonlijke groei wordt ontwikkeld.

Met behulp van de Transactionele Analyse kan men antwoord vinden op vragen als:

• hoe zit een mens in elkaar?
• hoe kan ik de samenwerking met anderen of tussen anderen verbeteren?
• hoe kan ik de groei en verandering van mezelf en anderen stimuleren?
• hoe is disfunctioneel gedrag te herkennen en te veranderen? hoe is de levensloop of carrière van individuen, teams, organisaties te analyseren en te begeleiden?
• hoe kan ik leiding geven aan mezelf?
• hoe bevorder ik welzijn, professionaliteit en productiviteit?
• hoe voorkom ik ziekteverzuim als gevolg van psychische factoren?
• hoe bevorder ik de effectiviteit en kwaliteit van mijn medewerkers?
• hoe bevorder ik kwaliteit en persoonlijke effectiviteit in mijn bedrijf?
• hoe word ik een succesvolle therapeut? counselor? docent?

Uiteraard zijn er vele psychologische theorieën die op bovenstaande vragen antwoord geven. Het aantrekkelijke van de Transactionele Analyse is dat in korte tijd een helder begrippenkader wordt geboden, dat inzicht kan verschaffen in de eigen persoon, de situatie en de wisselwerking daartussen, en strategieën om situaties te verbeteren. Naast een heldere theorie kent de TA vele methoden en technieken. De TA is gebaseerd op een humanistische filosofie.